พืชลดโลกร้อนของไทยในภาคใต้และภาคกลาง

  • warning: include() [function.include]: Unable to allocate memory for pool. in /home/measwatcho/domains/measwatch.org/public_html/includes/theme.inc on line 1079.
  • warning: include() [function.include]: Unable to allocate memory for pool. in /home/measwatcho/domains/measwatch.org/public_html/includes/theme.inc on line 1079.
  • warning: include() [function.include]: Unable to allocate memory for pool. in /home/measwatcho/domains/measwatch.org/public_html/includes/theme.inc on line 1079.
ผู้เขียน: 
ม.ล.จารุพันธ์ ทองแถม
ที่มา: 
โพสต์ทูเดย์ วันเสาร์ที่ 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2552

กล่าวไปแล้ว ถึงไม้ยืนต้นที่เขียวชอุ่มมีใบเต็มต้นอยู่ตลอดปีเป็นสัญลักษณ์ของป่าดิบชื้นทางภาคใต้สุดของแหลมทอง แต่ทางตอนเหนือ ภาคกลางของประเทศ

ยังมีไม้ยืนต้นอีกมากที่ผลัดใบหมดทั้งต้น อาจเป็นบางช่วงและมันเป็นเช่นนี้เพราะอิทธิพลของดินฟ้าอากาศในช่วงปลอดฝน หรือช่วงที่มีอากาศหนาวเย็น

ในป่าภาคใต้บนเชิงเขาระดับต่ำ ปานกลาง หรือใกล้แนวชายทะเล มักพบต้นทองหลางป่า ซึ่งเรียกทั่วไปว่า ทองเดือนห้า (Erythrina Stricta) พวกนี้เป็นต้นไม้ขนาดกลาง สูงได้ถึง 35 เมตร และมักพบในป่าโปร่งซึ่งต้นไม้เหล่านี้จะทิ้งใบหมดในช่วงฤดูแล้ง เดือนธ.ค.–มี.ค. กลีบดอกสีแดงคล้ายเลือดพราวตาไปทั้งต้น แม้แต่เมื่อเริ่มแตกใบใหม่ ทรงพุ่มมันหนาแน่นดูเป็นทรงกลม แต่ต่อไปจะคงลักษณะทรงพุ่มใบแบบร่ม เมื่อต้นแก่เต็มที่ เปลือกมีหนามแหลม ทองเดือนห้านั้นนับว่าเป็นพันธุ์หนึ่งของ E.stricta เท่านั้น

เมืองไทยเป็นแหล่งรวบรวมพันธุ์ปลูกของทองหลาง เท่าที่พอนึกออกในขณะนี้ ได้แก่ ทองหลางฮ่องกง (E.crista-galli) เข้าใจว่าคงมีผู้นำกิ่งปักชำมาจากฮ่องกง หรือมาเลเซีย และปลูกกันทั่วไป แต่ดูจะออกดอกได้สวยงาม เฉพาะที่ดอยสูง ซึ่งมีอากาศค่อนข้างเย็น ทองหลางอีกชนิดที่ชอบขึ้นอยู่ตามสวนในภาคกลาง เช่น นนทบุรี ธนบุรี ขึ้นเป็นพืชพี่เลี้ยงให้กับต้นทุเรียน และสวนมะพร้าว ทองหลางชนิดนี้เราเรียกว่า ทองหลางน้ำ หรือทองหลางใบมน บางคนเรียกว่า ทองโหลง หรือทองหลางบ้าน ชื่อทางพฤกษศาสตร์ของมันคือ E.fusca บ้างก็ใช้ E.glauca และ E.indica เหล่านี้เป็นชื่อพ้องเช่นเดียวกับ E.subunbrans ทั้งหมดนี้คือทองหลางใบมน ซึ่งคนไทยรู้จักเก็บใบอ่อน (กลางอ่อนกลางแก่) มาห่อเมี่ยงคำ เคี้ยวสลับกับใบชะพลูนั่นเอง

ทองหลางลายที่ปลูกเป็นต้นไม้ประดับให้ใบด่างสวยงาม พบว่าในภาคกลางและทุกภาคของประเทศ ชื่อทางพฤกษศาสตร์ของมัน คือ E.variegata หลายคนเรียกว่า ทองหลางด่าง (Variegated Coral Tree) ไม้ยืนต้นที่มีคุณสมบัติเป็นไม้ให้ร่ม ช่วยลดอุณหภูมิแก่ตัวบ้านในภาคกลาง และขยายพันธุ์ปลูกแสนง่าย ตัดกิ่งเป็นท่อนมาปักลงดิน ก็งอกรากได้ดี

นอกจากทองหลางที่กล่าวไปแล้ว เมื่อ 30 ปีก่อนผู้เขียนนำกิ่งทองหลางจากอเมริกากลาง (คอสตาริกา) ลงมาปลูกในกรุงเทพฯ ปรากฏว่ามันเจริญเติบโตได้ดี และมีลักษณะแปลกที่เกือบจะไม่มีกิ่งแผ่ออกในแนวข้างเลย ทุกกิ่งชูขึ้นแนบไปกับลำต้นแม่ ทำให้ปลูกเป็นแนวกันลมได้ดี กิ่งอายุน้อยจะแตกเพิ่มไปตามปกติ และเติบโตเร็ว รากของมันตรึงไนโตรเจนได้จึงทำให้ดินอุดมสมบูรณ์ดี ชาวไร่ชาวคอสตาริกันตัดมันปักรอบกล้ากาแฟเพื่อให้ทองหลางเป็นพี่เลี้ยงให้ร่มเงากันลม และเพิ่มความสมบูรณ์แก่ดิน เขาคอยใช้มีดฟันเป็นทรงพุ่ม หากพุ่มทึบเกินไป จนกระทั่งต้นกาแฟเติบใหญ่ เลี้ยงตัวเองได้แล้วจึงตัดต้นทองหลางออก ปัจจุบันผู้เขียนตัดขยายกิ่งพันธุ์ทองหลางคอสตาริกาไว้มากจนปลูกขยายเป็นแนวรั้วได้ตามแนวยาวของพื้นที่ ที่น่าประหลาดคือ เรายังไม่เคยเห็นดอกทองหลางชนิดนี้เลย

ต้นทองหลางซึ่งเป็นพืชท้องถิ่นในป่าภาคเหนือของไทยนั้น ทุกชนิดเหมาะในการใช้ปลูกฟื้นฟูป่าที่เสื่อมโทรม เป็นการเพิ่มสีเขียวขจีและเติมความอุดมของดินบนภูเขา ทองหลางเหล่านี้มีปมที่รากซึ่งเป็นที่อาศัยของแบคทีเรีย ที่ตรึงไนโตรเจนก๊าซในอากาศมาใช้ผลิตโปรตีนได้ ทำให้ต้นไม้เหล่านี้เติบโตได้รวดเร็วดังที่กล่าวไปแล้ว โดยเฉพาะในป่าที่เคยถูกชาวเขาเผาทำลายจากการทำไร่เลื่อนลอย ต้นทองหลางไม่ต้องพึ่งอาหารจากดินที่เสื่อมโทรมดังกล่าว เมล็ดที่อยู่ในฝักทองหลางเป็นแหล่งโปรตีนของสัตว์ป่าหลายชนิดอีกด้วย

ทองหลางเป็นต้นไม้ที่คุ้มครองสภาพแวดล้อมโดยแท้

by ThaiWebExpert