ความเห็นของกรีนพีซ กรณีข้อตกลงแบบสมัครใจของประเทศไทยในการปกป้องสิ่งแวดล้อมทางทะเลจากขยะพลาสติก และมลพิษทางบก


กรุงเทพฯ, 12 มิถุนายน 2560 - ณ ที่ประชุมมหาสมุทรโลก(Ocean Conference) ในกรุงนิวยอร์กช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา(5-9 มิถุนายน 2560) ประเทศไทยโดยกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้ประกาศข้อตกลงแบบสมัครใจเพื่อปกป้องสิ่งแวดล้อมทางทะเลจากขยะพลาสติกและมลพิษทางบก โดยระบุความจำเป็นในการแก้ปัญหาขยะพลาสติกในทะเลผ่านการดำเนินนโยบายและแผนปฏิบัติการที่มีลักษณะบูรณาการ ครอบคลุมและให้ทุกภาคส่วนของสังคมมีส่วนร่วมอย่างเต็มที่

นอกเหนือจากนโยบายและแผนปฏิบัติการที่กำลังดำเนินการอยู่ซึ่งได้แก่ แผนยุทธศาสตร์ การจัดการมลพิษ 20 ปี แผนการจัดการมลพิษ(ปี พ.ศ.2560-2564) และแผนแม่บทการจัดการขยะ (ปี พ.ศ.2559-2564) ยังมีร่างแผนจัดการขยะพลาสติกอย่างบูรณาการ (พ.ศ.2560-2564) ซึ่งประกอบด้วยมาตรการต่างๆ เช่น มาตรการพัฒนากลไกเครื่องมือทางการเงินการคลัง เพื่อการจัดการขยะพลาสติก, มาตรการส่งเสริมและสนับสนุนการออกแบบเชิงนิเวศน์เศรษฐกิจ การจัดทำฐานข้อมูล Material Flow of Plastic Containers and Packaging ของประเทศไทย การลดปริมาณขยะถุงพลาสติกโดยร่วมกับทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐ เอกชน ชุมชนโดยใช้หลักการ 3R และการสนับสนุนองค์ความรู้ รณรงค์ประชาสัมพันธ์ และเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเรื่อง พลาสติก โฟม และวัสดุทดแทนพลาสติก 

หนึ่งในผลสำคัญที่จะเกิดขึ้นจากนโยบายและแผนปฏิบัติการดังกล่าวนี้คือ การลดการใช้ พลาสติกคร้ังเดียวแล้วทิ้ง

เหมือนดาว คงวรรณรัตน์ หัวหน้าโครงการพลาสติก กรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้กล่าวว่า “การที่ประเทศไทยให้ความสำคัญในการจัดการกับปัญหาขยะพลาสติกที่กำลังเป็นภัยคุกคามต่อระบบนิเวศทางทะเลและโดยเฉพาะอย่างยิ่งแผนปฏิบัติการที่จะลดการใช้พลาสติกครั้งเดียวแล้วทิ้ง รวมถึงแผนงานกรมควบคุมมลพิษตั้งเป้า 1 ปีเลิกใช้ "Cap Seal" ซึ่งจะช่วยลดขยะพลาสติกที่ถูกทิ้งลงทะเลและบนบกได้ถึงปีละ 520 ตัน ถือเป็นนิมิตหมายอันดี ในขณะที่ข้อตกลงของประเทศไทยที่ประกาศ ณ การประชุมมหาสมุทรโลกเป็นแนวทางแบบสมัครใจ จำเป็นอย่างยิ่งที่สาธารณะชนจะต้องจับตาดูถึงความมุ่งมั่นและจริงจังของรัฐบาลไทยในการดำเนินการให้เป็นไปตามข้อตกลงที่ประกาศไว้”

ข้อมูลงานวิจัยในปี 2558 [1] ไทยติดอันดับต้นๆ ของประเทศที่ปล่อยขยะลงสู่ทะเลมากที่สุดในโลก มากถึง 1.03 ล้านตันต่อปี ส่วนข้อมูลของหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องระบุว่าในปี พ.ศ.2559 ปริมาณขยะมูลฝอยโดยรวมที่ไม่มีการจัดเก็บและ/หรือมีการจัดการอย่างไม่ถูกต้องในจังหวัดต่างๆ ตามแนวชายฝั่งทะเลของไทยอยู่ในราว 2.83 ล้านตัน โดยที่ร้อยละ 12 เป็นขยะพลาสติก ประมาณว่าขยะพลาสติกที่มีการจัดการอย่างไม่ถูกต้องร้อยละ 15 หรือคิดเป็น 51,000 ตัน ถูกทิ้งออกสู่ทะเลในแต่ละปี

“ปริมาณขยะพลาสติกในทะเลและมหาสมุทรของเรามาถึงจุดวิกฤตแล้ว 
แพขยะความยาวราว 10 กิโลเมตรที่พบนอกชายฝั่งอ่าวไทย ถือเป็นสถานการณ์สิ่งแวดล้อมที่อยู่ในระดับเตือนภัย กรีนพีซเรียกร้องให้หน่วยงานต่างๆ ของรัฐที่เกี่ยวข้องทำงานร่วมกันเพื่อทำให้แผนจัดการขยะพลาสติกอย่างบูรณาการมีความเข้มแข็งและมุ่งมั่นมากกว่าที่เป็นอยู่ โดยการตั้งเป้าหมายที่ชัดเจนในการลดการใช้พลาสติกและมุ่งสู่การยกเลิกการใช้พลาสติกที่ใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้งในท้ายที่สุด” เหมือนดาว คงวรรณรัตน์ กล่าวสรุป

อ้างอิง

[1] Jambeck, J.R. et al. Plastic waste inputs from land into the ocean. Science 347 (6223), 768-771. 10.1126/science.1260352

by ThaiWebExpert